On Friday 6 November 2026 I had the pleasure of presenting Digicampus to a GovTech delegation from the German state of Hesse. The meeting took place at The Hague Tech and was organised by the Netherlands Enterprise Agency (RVO). I talked about what GovTech is, why it matters for public sector innovation, and how we work together across boundaries in the Netherlands.
Categorie: eGovernment
-

Wie is de mol bij de blue wave in digitale autonomie?
Deze week waren de midterms in de VS. De hele rechtsstaatminnende wereld sprak over de blue wave en over het herstel van de hoop op een democratische rechtsstaat. Dat is terecht en fantastisch.
Er is echter een issue. In het digitale domein gaan de ‘business-as-usual’ mensen en de ‘laten we gewoon tools van hyperscalers afnemen zoals we al 20 jaar deden’-mensen dit framen als: laten we ook ophouden over digitale soevereiniteit en autonomie. Er gaan mensen aangeven dat het allemaal goed komt. Dat het brandje geblust is en we de Amerikaanse hyperscalers uit Californië weer allemaal op hun beurswaarde en mooie beloften kunnen vertrouwen.
Het narratief gaat zijn dat het grootste gevaar is geweken, dat digitale soevereiniteit sowieso een onduidelijk concept is, en dat als het al duidelijk was, dat het allemaal toch niet zo belangrijk is en voor tech-hippies. De bekende Fear, Uncertainty and Doubt (FUD) die we nog kennen van de tabaksindustrie (en IBM).
Dit is precies het risico na de blue wave in de midterms. De tech-sovereiniteit community gaat door de office-suite-documenten-vullers (mensen die office documenten vullen voor hun werk) weer geframed worden als oproerkraaiers en de druk gaat komen om gewoon weer de grootst mogelijke suites aan te besteden met maximale support. Want ‘we moeten kosten drukken’ of ‘slagvaardiger worden’. En trouwens ‘we zijn ook gewoontedieren op kantoor’ en ja ‘we hebben het al zo druk’ en overheden moeten geen winnaars kiezen (en daarmee dus winnaars kiezen). En tja, het haalde de begroting dit jaar sowieso al niet.
De mollen op digitale autonomie komen de komende weken aan de oppervlakte en maken zich bekend. Hierboven leest u hun playbook.
Waar het echt over gaat
Digitale autonomie is de capaciteit, competentie en controle om zelf beslissingen te nemen over de digitale infrastructuur waar onze samenleving op draait (zie mooi artikel van Paul Timmers). In alle aspecten. Van zorg tot democratie, van infrastructuur tot veiligheid. Lees vooral ook ons paper en onze (wat simpelere) presentatie over dit onderwerp.
Zonder deze capaciteit ben je als samenleving, democratie of economie niet autonoom maar afhankelijk, en dat is een risico. Altijd. Afhankelijkheid van partijen die onder een ander rechtsstelsel en geopolitiek veiligheidsregime vallen is een risico. Altijd. Vraag het de hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof, die van de ene op de andere dag zonder mailbox zat. Het bewust kiezen voor dit risico is prima, maar het zou een bewuste keuze moeten zijn, niet een geoutsourcete keuze omdat we te lui zijn om wezenlijk na te denken. Of een weg beredeneerde keuzes omdat we em niet willen maken (want de blue wave…)
Zoals elk risico is het risico kans maal impact. Door de uitslag van de midterms is de kans op incidenten in onze digitale afhankelijkheid misschien een beetje afgenomen. De impact van die afhankelijkheid op onze vrijheid om beslissingen te nemen in onze democratie is nog precies dezelfde. Die staat nog steeds als een huis. Daar is onze afhankelijkheid nog steeds immens en worden geen bewuste strategische keuzes gemaakt, maar is het vooral een padafhankelijkheid vanuit veel nooit bewust genomen keuzes. De Visie digitale autonomie en soevereiniteit van de overheid en de moties daarover — stresstests door clouddiensten af te schakelen, bijvoorbeeld — gaan over precies deze impactkant. Die vervalt niet met een verkiezingsuitslag. Alleen de kans is afgenomen.
Blijf aan het stuur zitten
Als de Titanic zonder eigen toedoen een ijsberg heeft ontweken, is dat geen reden om te stoppen met sturen.
Dus: let de komende weken op wie zegt dat we het wel weer rustig aan kunnen doen met digitale autonomie. Dat is de mol.
-
Presentatie bij de I-Trainees van de Nederlandse overheid lichting 2026
Op 16 oktober 2026 mocht ik een presentatie houden bij de opleiding van de Nederlandse I-Trainees van de Rijksoverheid. Mijn verhaal gaat over de complexiteit van het maken van beleid in een digitaliserende overheid en wat een goede beleidsmaker op het digitale domein allemaal moet kunnen.
-
Academic eGov Conference Paper: ‘Tenant in Your Own House: the Wickedness of Regaining Digital Sovereignty over Digital Public Infrastructures’
Authors: Prof. Nitesh Bharosa, Wouter Welling, Prof. Mark de Reuver
Published in: Electronic Participation
Publisher: Springer Nature Switzerland
Abstract
Escalating geopolitical tensions and technological dependencies have rendered the pursuit of digital sovereignty a paramount challenge for governments. Sovereignty is especially desirable for digital public infrastructures given their foundational role in authenticating, transacting, and exchanging information. However, the literature provides few policy strategies for sovereignty and few in-depth analyses of sovereignty challenges. Moreover, pathways towards higher levels of digital sovereignty for a digital public infrastructure are yet to be theorised and tested. This paper provides a deeper analysis of the challenges to sovereignty over digital public infrastructures, enabling governments to unearth pathways. Drawing on an empirical case study in the Netherlands and the PESTEL framework, this paper derives a set of challenges that must be addressed. The analysis shows that regaining digital sovereignty is a wicked problem with low normative consensus and many dependencies and uncertainties. This paper develops two pathways to address the wicked problem: fire-fighting measures that aim to address the immediate loss of digital sovereignty, vs fire prevention that aims to orchestrate an ecosystem of more sovereign alternatives for digital public infrastructure components. The analysis and pathways can inform policymakers looking to stimulate digital sovereignty.
See: https://www.springerprofessional.de/en/electronic-participation/53672928
Please contact me if you would like the full paper.
Or check the presentation we gave on this paper here in PDF
-
Presentatie samen met Nitesh Bharosa bij de GovTech Day 2026
Op 11 juni 2026 mocht ik samen met Prof. Nitesh Bharosa, mijn collega bij Digicampus, een presentatie houden bij de jaarlijkse GovTech Day, georganiseerd bij de Provincie Zuid Holland. Het onderwerp was de vraag hoe we een succesvol en productief GovTech ecosysteem in Nederland ontwerpen.
-
Presentatie samen met Ellen Mok bij de iBestuur soevereiniteit en overheid conferentie 26 maart 2026
Op 26 maart 2026 mocht ik samen met Ellen Mok van het Digitale Autonomie Competentie Centrum een presentatie houden bij het iBestuur congres ‘Soevereiniteit en Overheid‘, georganiseerd bij de Gemeente Amsterdam. Het onderwerp was complexiteit om echt met digitale autonomie aan de slag te gaan binnen de publieke sector.
-
Brief aan de Minister voor Digitale Zaken
Eind november 2025 organiseerden wij met Digicampus een GovTech Studiereis naar Berlijn, met twintig Nederlandse GovTech-professionals. Duitsland is — net als steeds meer Europese landen — sinds mei 2026 uitgerust met een Minister voor Digitalisering en Modernisering van de Staat. Hun aanpak biedt waardevolle lessen voor Nederland. Ooit werd het land gezien als te bureaucratisch en complex om ooit als voorbeeld te dienen, maar dat is duidelijk aan het veranderen.
We schreven als reisverslag een ‘Brief aan de Minister voor Digitale Zaken‘.
-
Pitch — Logius Roadshow “Van Moestuin tot Fastfood: onze digitale autonomie”
Op 31 oktober 2025 mocht ik een pitch houden (3 minuten) bij de Logius Roadshow. Ik heb hier het belang van Digitale Autonomie geprobeerd helder te maken met een simpele metafoor. Dit deed ik om aandacht te vragen voor het onlangs opgerichte Digitale Autonomie Competentie Centrum (DACC).
🎙️ Pitch — “Van Moestuin tot Fastfood: onze digitale autonomie”
Iedereen hier eet.
En eten is eigenlijk de perfecte metafoor voor onze digitale afhankelijkheden.Denk aan een moestuin.
Alles wat je eet, heb je zelf gezaaid, verzorgd en geoogst.
Je weet precies wat erin zit. Je bent volledig eigenaar van je voedselstack — maar ook volledig verantwoordelijk.
Het is eerlijk, transparant, maar niet altijd makkelijk.Aan de andere kant heb je fastfood.
Denk nu aan fastfood.
Makkelijk, snel, gestandaardiseerd.
Je hoeft nergens over na te denken.
Maar je hebt geen idee wat erin zit, waar het vandaan komt, of wat het op de lange termijn met je doet.Je hebt grip op de ervaring, maar niet op de keten.
En zo is het ook met onze digitale overheid.
We draaien op technologie die we niet volledig begrijpen, niet bezitten, en vaak niet eens kunnen beïnvloeden.
Hardware, software, cloud, AI — we zijn afhankelijk van anderen, vaak buiten Europa, voor de kern van onze publieke diensten.Digitale autonomie betekent niet dat we alles zelf moeten bouwen.
Maar wel dat we als Nederland samen slim moeten kiezen wat we in eigen hand houden,
en waar we generieke oplossingen bouwen die voor iedereen werken.
Dat vraagt om regie, samenwerking, en kennis.Daarom bouwen we met 5 partijen, Gemeente Amsterdam, AMS, TU Delft, VNG, Ministerie van BZK en Digicampus aan het Digitale Autonomie Competentiecentrum — een plek waar overheden, wetenschap en markt samen werken aan kennisontwikkeling, kennisontsluiting, open normen en praktische tools. We proberen de kennis rond digitale autonomie te vergroten en deze vervolgens bruikbaar te maken in de publieke sector.Een plek waar we leren hoe je autonomie kunt versterken zonder jezelf op te sluiten in je moestuin.
Dus mijn oproep:
laten we stoppen met ieder onze eigen moestuintjes te runnen, en samen bouwen aan een gezonde, duurzame digitale voedselketen voor de publieke sector.Doe mee of profiteer van het Digitale Autonomie Competentie Centrum — want alleen samen houden we als Nederlandse overheid grip op onze digitale toekomst.
-
Presentatie Capgemini Get Together BZK
Op 7 juli 2025 was ik te gast bij het NL hoofdkantoor van Capgemini om te spreken over de innovatie opgave rond de digitale overheid en de uitdagingen daarin.
Zie voor de slides van mijn verhaal: 08072025 – Capgemini Get Together – WWelling – dit kán en moet beter
-
Blog iBestuur: ‘Beter goed gejat dan slecht bedacht’
Regelmatig organiseert de Nederlandse overheid of het bedrijfsleven reizen naar het buitenland om inspiratie op te doen voor onze eigen digitale overheid en GovTech sector. De reis naar het ‘oh zo op ons lijkend’ Denemarken is standaard. Ook de trip naar Estland heeft onderhand half Den Haag gemaakt. In Estland is het voor sommige ambtenaren een dagtaak om geïnteresseerde bezoekers alle (powerpoint) informatie over X-Road voor te schotelen in een zogenaamde ‘eGovernment Showroom’. De vraag die door de wat minder reisgrage critici vaak gesteld wordt is: wat hebben wij nou aan al die GovTech tripjes? …. lees verder via iBestuur
iBestuur Podium Blog samen met Kees Keulemans, Kwartiermaker Bureau Architectuur bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK)
